സമാനതകളില്ലാത്ത നടപടിയിലൂടെ കേരള നിയമസഭാ ചരിത്രത്തിൽ ക്രിമിനൽക്കേസിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട് എം.എൽ.എ സ്ഥാനം നഷ്ടമാകുന്ന ആദ്യ വ്യക്തിയായി ആന്റണി രാജു മാറി.
രാഷ്ട്രീയേതരമായ ഒരു ക്രിമിനൽ കേസിന്റെ പേരിൽ ഇത്തരമൊരു അയോഗ്യത നേരിടേണ്ടി വരുന്നത് സംസ്ഥാനത്ത് ഇതാദ്യമായാണ്. മുമ്പ് പലർക്കും കോടതി പരാമർശങ്ങളാൽ മന്ത്രിസ്ഥാനം ഒഴിയേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ജനപ്രതിനിധി എന്ന പദവി നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ഇതാദ്യത്തെ സംഭവമാണ്.അഴിമതിക്കേസിൽ ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള മുമ്പ് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അന്ന് അദ്ദേഹം മന്ത്രിയോ എം.എൽ.എയോ ആയിരുന്നില്ല.
മുൻപ് ക്രിമിനൽ കേസുകളിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ജനപ്രതിനിധികൾക്ക് അപ്പീൽ നൽകാൻ മൂന്ന് മാസത്തെ സാവകാശം ലഭിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ ചരിത്രപരമായ വിധിയിലൂടെ ഈ ഇളവ് റദ്ദാക്കപ്പെട്ടതോടെ, ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന നിമിഷം തന്നെ എം.എൽ.എ സ്ഥാനം നഷ്ടമാകുന്ന സ്ഥിതി നിലവിൽ വന്നു.
ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമം പ്രകാരം ശിക്ഷാവിധി വന്നാലുടൻ അയോഗ്യത പ്രാബല്യത്തിൽ വരും.2013-ലെ ലില്ലി തോമസ് കേസിലെ സുപ്രീംകോടതി വിധിയോടെ ജനപ്രതിനിധികൾക്കുണ്ടായിരുന്ന മൂന്നു മാസത്തെ സാവകാശം റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു.
ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമം അനുസരിച്ച് ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന നിമിഷം തന്നെ അംഗത്വം റദ്ദാകും. ശിക്ഷ സ്റ്റേ ചെയ്താലും അയോഗ്യത നീങ്ങില്ല; മറിച്ച് കുറ്റക്കാരനാണെന്ന വിധി (Conviction) തന്നെ മേൽക്കോടതി സ്റ്റേ ചെയ്താൽ മാത്രമേ എം.പിമാർക്കോ എം.എൽ.എമാർക്കോ സ്ഥാനം തിരികെ ലഭിക്കൂ.
2013-ലെ ലില്ലി തോമസ് കേസിലൂടെ ജനപ്രതിനിധികൾക്കുണ്ടായിരുന്ന പ്രത്യേക സംരക്ഷണം ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്ന് സുപ്രീംകോടതി വിധിച്ചു. ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 8(3) പ്രകാരം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടാലുടൻ അയോഗ്യത നിലവിൽ വരും.
വെറും ശിക്ഷാ കാലാവധി സ്റ്റേ ചെയ്തതുകൊണ്ട് സ്ഥാനം തിരികെ ലഭിക്കില്ല; മറിച്ച് മേൽക്കോടതി കുറ്റക്കാരനാണെന്ന വിധി (Conviction) തന്നെ സ്റ്റേ ചെയ്താൽ മാത്രമേ അയോഗ്യത നീങ്ങുകയുള്ളൂ.ഒന്നോ അതിലധികമോ വകുപ്പുകളിലായി ആകെ രണ്ട് വർഷമോ അതിൽ കൂടുതലോ ശിക്ഷ ലഭിച്ചാൽ ജനപ്രതിനിധികൾക്ക് അയോഗ്യത ബാധകമാകുമെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
മുൻപ് ഓരോ വകുപ്പിലെയും ശിക്ഷാകാലാവധി പ്രത്യേകമായിട്ടായിരുന്നു പരിഗണിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ പുതിയ നിയമവ്യാഖ്യാനപ്രകാരം മൊത്തം ശിക്ഷാകാലയളവ് കണക്കിലെടുത്ത് അയോഗ്യത നിശ്ചയിക്കും. ജനപ്രാതിനിധ്യ നിയമത്തിലെ ചട്ടങ്ങൾ പ്രകാരം 2026-ലും ഈ കർശന ഉപാധി തുടരുന്നു.
മൂന്ന് വർഷത്തെ തടവുശിക്ഷയോടെ ആന്റണി രാജുവിന് എം.എൽ.എ സ്ഥാനവും മത്സരയോഗ്യതയും നഷ്ടമാകുന്നതിനൊപ്പം അഭിഭാഷകവൃത്തിക്കും വിലക്ക് വരും. തൊണ്ടിമുതൽ തിരിമറി കേസിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ അഡ്വക്കേറ്റ്സ് ആക്ട് പ്രകാരം ബാർ കൗൺസിലിന് അദ്ദേഹത്തിന് പ്രാക്ടീസ് വിലക്കേർപ്പെടുത്താം.
കേരളത്തിൽ തൊണ്ടിമുതൽ കേസിൽ ഒരു അഭിഭാഷകൻ കുറ്റക്കാരനാകുന്നത് ആദ്യമായാണ്. 2026-ലെ നിയമസാഹചര്യത്തിൽ ക്രിമിനൽ പശ്ചാത്തലമുള്ളവർക്ക് തൊഴിൽപരമായ വിലക്കുകൾ കൂടുതൽ കർശനമാണ്.കോടതി ജീവനക്കാരനായ ഒന്നാം പ്രതി ഉൾപ്പെട്ടതിനാൽ, ഹർജിക്കാരൻ അനിൽ ഇമാനുവലിന്റെ ആവശ്യം പരിഗണിച്ച് സർക്കാർ ജീവനക്കാർക്ക് ബാധകമായ വിശ്വാസവഞ്ചനക്കുറ്റം (IPC 409) കൂടി കേസിൽ ഹൈക്കോടതി ഉൾപ്പെടുത്തി. 2026-ലെ നിയമനടപടികളിലും ഈ വകുപ്പ് നിർണ്ണായകമാണ്.