യു.എസ് – ഇറാൻ ചർച്ചകളിൽ സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കി ‘ഇസ്ലാമാബാദ് ധാരണാപത്രം’ പുറത്തുവിട്ടു

വാഷിങ്ടൺ: അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ ഒപ്പുവെച്ച ചരിത്രപരമായ 14 ഇന താൽക്കാലിക കരാറിന്റെ പൂർണ്ണമായ വിശദാംശങ്ങൾ യു.എസ് ഭരണകൂടം ഔദ്യോഗികമായി പരസ്യപ്പെടുത്തി. ഞായറാഴ്ച പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് കരാർ പ്രഖ്യാപിച്ചതിൽ സുതാര്യതയില്ലെന്ന വിമർശനങ്ങൾ ഉയർന്ന പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ടത്. ‘Islamabad Memorandum of Understanding between the United States of America and the Islamic Republic of Iran’ എന്ന പേരിലുള്ള ഈ കരാർ, ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഡിജിറ്റൽ ഒപ്പുവെക്കലിലൂടെ നിലവിൽ വന്നു.

പ്രധാന നിബന്ധനകൾ ചുരുക്കത്തിൽ:

• സൈനിക നടപടികൾ അവസാനിപ്പിക്കൽ: ലെബനൻ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ മേഖലകളിലെയും യുദ്ധസമാനമായ സൈനിക നീക്കങ്ങൾ ഇരുപക്ഷവും ഉടനടി അവസാനിപ്പിക്കും.
• നാവിക ഉപരോധം നീക്കൽ: അടുത്ത 30 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഇറാനെതിരെയുള്ള നാവിക ഉപരോധം പൂർണ്ണമായി പിൻവലിക്കാൻ അമേരിക്ക സമ്മതിച്ചു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള വാണിജ്യ കപ്പൽ ഗതാഗതം യുദ്ധത്തിനുമുമ്പുള്ള അവസ്ഥയിലേക്ക് പുനഃസ്ഥാപിക്കും.
• ആണവ കരാർ: ഇറാൻ ആണവായുധങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയോ കൈവശം വെക്കുകയോ ഇല്ലെന്ന് സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസിയുടെ (IAEA) മേൽനോട്ടത്തിൽ ആണവവസ്തുക്കൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ സഹകരിക്കും.
• സാമ്പത്തിക വികസനവും പുനർനിർമ്മാണവും: ഇറാന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തിനായി മറ്റ് പ്രാദേശിക പങ്കാളികളുമായി ചേർന്ന് 300 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ വികസന പദ്ധതി അമേരിക്ക തയാറാക്കും. അന്തിമ കരാറാകുന്നതോടെ ഇറാനെതിരെയുള്ള എല്ലാ ഉപരോധങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യാനും വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.

ഈ ധാരണാപത്രത്തിലെ വ്യവസ്ഥകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അടുത്ത 60 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ അന്തിമ കരാറിലെത്താൻ ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കും സമയമുണ്ടാകും. പരസ്പര സമ്മതത്തോടെ ഈ കാലാവധി നീട്ടാവുന്നതുമാണ്. ഈ സുപ്രധാന നീക്കത്തോടെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സമാധാന ചർച്ചകളിൽ വലിയൊരു വഴിത്തിരിവാണ് ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത്.